Je moet goed nadenken vooraleer je een kooi koopt, want het is een belangrijke aanschaf, zowel voor jou als je ratjes. Een kooi moet ruim genoeg zijn voor je diertjes, maar moet ook makkelijk in onderhoud zijn voor jou. Bovendien zijn er veel verschillende kooien op de markt, maar lang niet al die kooien zijn goede rattenkooien. Er zijn dan ook een paar aandachtspunten voor de aankoop van een kooi voor ratjes:
- Hoeveel ratjes wil ik houden?
- Waar ga je de kooi plaatsen? Het is belangrijk om op voorhand te weten of een kooi niet te groot is voor de kamer waarin ze zal komen.
- Wat is het budget voor de kooi?
- Ga ik vrouwtjes of mannetjes houden? (Dit kan belangrijk zijn voor de traliesafstand bij bepaalde kooien)
- Moet je de kooi makkelijk kunnen afbreken voor wanneer je ratjes op logé gaan bij iemand?
- Misschien kan je zelf een kooi maken?
Hoeveel ratjes wil ik houden?
Ratjes in een te kleine kooi hebben meer kans op ziekte, door de verhoogde druk op hun immuniteitssysteem, het is dus belangrijk dat je kooi voldoende groot is. De minimum maat voor een kooi voor twee ratjes 80,0 x 50,0 x 63,0cm. Deze afmetingen komen overeen met een Savic Freddy 2, een kooi die eigenlijk geschikt is voor maximum drie ratjes. Dat is dan ook de reden waarom ik deze kooi aanraad als minimum kooi, er zijn namelijk veel mensen die snel overgaan van twee naar drie ratjes. Indien je meer dan drie ratjes wilt huisvesten, zal je dus op zoek moeten gaan naar een grotere kooi. Het is echter moeilijk om te zeggen hoeveel ratten precies in welke kooi passen, veel hangt namelijk af van de inrichting en de groep zelf. Hieronder gaan we toch een overzicht geven van verschillende kooien en een schatting van hoeveel ratjes een kooi kunnen bewonen.
Plaatsing van de kooi
Het is belangrijk dat je je rattenkooi op een tochtvrije plaats zet, uit de directe zon. Het is dus beter om de kooi niet voor een raam te plaatsen, omdat ratjes in de zomer snel last kunnen hebben van oververhitting. Met deze factoren in het achterhoofd kan je dus op zoek gaan naar een geschikte plaats voor je rattenkooi en naar de kooi die best bij die plaats past.
Budget voor de kooi
Behalve het grote aantal verschillen in kooien voor ratten, zijn er ook veel verschillende prijsklasses in kooien. Standaard-kooien zijn er vanaf €99 tot €399. Daarnaast heb je ook nog de kooien van bedrijven die zich gespecialiseerd hebben in het bouwen van kooien op maat. De prijzen voor deze kooien kunnen nog veel verder oplopen dan de prijzen voor standaard -kooien.
Het is dus belangrijk dat je op voorhand toch al een idee hebt wat je aan een kooi wilt geven en dat je toch de mogelijkheid hebt om een beetje van je budget af te wijken. Wanneer je twijfelt tussen een aantal verschillende kooien is het altijd interessant om op ratten-fora naar meer informatie te zoeken of naar gebruikerservaringen te peilen.
Moet de kooi makkelijk afbreekbaar zijn, bvb voor logépartijtjes als jij op vakante bent?
Op het eerste zicht niet zo een belangrijke vraag, maar toch best iets waar je rekening met kan houden. Niet iedereen kan zomaar een kooi in zijn auto steken en verhuizen. Het is daarom ook goed te weten dat er een aantal kooien bestaan die perfect demonteerbaar zijn en daarom erg makkelijk zijn om te verplaatsen.
De verschillende soorten kooien
De traliekooi

Traliekooien bestaan er in alle maten en vormen, maar voor ratjes moeten ze dus minstens 80hx50bx60l zijn. De prijzen van deze kooien kunnen nogal variëren en ook de kwaliteit ervan kan sterk verschillen. Pas nadat je een kooi een tijdje gebruikt heb, ken je ook zijn voor- en nadelen en niet iedereen vindt eenzelfde kooi even gemakkelijk, kooien moet je dus, ondanks hun dure aankoopprijs, ook gewoon aankopen en testen. De meeste mensen die ratten houden veranderen meestal een paar keer van kooi, om allerlei redenen: ofwel is de kooi niet makkelijk, ofwel roest ze te snel ofwel is de kooi te klein geworden voor de groeiende groep ratten van die persoon.
Iets waar veel problemen met hebben bij hun kooi zijn de deurtjes. Vaak zijn deze te klein of op een onhandige plaats in de kooi geplaatst. Bij de zoektocht naar een kooi is de grootte, de plaats en het aantal deurtjes zeker iets waar moet op gelet worden.
Door de diepe onderbakken zorgen traliekooien ervoor dat de meeste bodembedekking in de kooi blijft, vooral bij bodembedekkers zoals Aubiose (zie hoofdstuk ‘Bodembedekking’) is dit geen luxe. Verder zijn traliekooien altijd goed verlucht, ammoniak kan zo zeker niet in de kooi blijven hangen en voor irritaties zorgen bij je ratjes. Dit heeft wel als nadeel dat tocht altijd makkelijk in de kooi kan. Traliekooien zijn ook heel erg handig voor het ophangen van hangmatjes, speelgoed en snoepjes. Bovendien kunnen de ratten altijd alles zien wat er in hun omgeving gebeurt, kan jij hen steeds zien en makkelijk uit de kooi nemen. Het is wel nooit een goed idee om dingen op of rond te kooi te leggen, indien dit in het bereik van de ratjes ligt zullen ze hard hun best doen om het in de kooi te krijgen en als het niet door de tralies past scheuren of bijten ze het in stukjes tot het wel in de kooi past.
Bij sommige traliekooien is de tralies ook niet behandeld, zodat deze makkelijk roest of aanslaat, wat minder mooi oogt en moeilijker schoon te maken is. Het is daarom eigenlijk wel aan te raden om een kooi met een gecoate tralies te kopen.

Katrijn vertelde: “Ik heb al een paar verschillende kooien gehad. Een Ferplast Jenny is echt een vreselijke kooi, hij roest en de deurtjes zijn te klein. De onderbak is wel degelijk, daar heb ik geen problemen mee. Een Savic Freddy heb ik ook gehad, deze roest ook van zodra de verf afgebladerd is. Het deurtje is wel groot genoeg. Bij mij zaten er ook nog de tralieplateaus in die ik er met een ijzerzaagje heb uitgehaald, dat heeft wel een paar spijlen gebroken. Een Furet XL heeft dan weer een zeer groot grondoppervlak, wel wat onhandig om te plaatsen, maar wel superhandig demonteerbaar en goed schoon te maken. Een Gabber Jolly Super is ook een heel leuke kooi, het enige nadeel zijn de kleinere deurtjes. Je kan er geen plateau door steken. Maar ze zijn wel groot genoeg om andere dingen door te steken.”
Melissa wist het volgende te vertellen over haar traliekooi: “Ik heb een Furet Xl (80x75x85)
Ik vind de xl een leuke en grote kooi. Ook vind ik de grote deuren boven aan de kooi en vooraan de kooi heel handig, zo kan ik de plateaus er makkelijk uithalen. Je kan er ook heel veel in hangen. Ik ben blij dat ik deze kooi gebruik. Ik heb het me nog niet beklaagd!Het enige spijtige is dat er aan de achterkant geen deurtje is, dan was het nog makkelijker geweest.
Volières
Voor volières geldt grotendeels ook wat voor traliekooien geldt, alleen hebben ze meestal echt heel kleine deurtjes (oorspronkelijk zijn ze namelijk bedoeld voor vogels en grote deurtjes zijn daarbij niet nodig), dus is het moeilijk om alles in en uit de kooi te krijgen. Verder zijn ze, omwille van hun omvang , ook iets moeilijker om schoon te houden. Bovendien hebben volières meestal erg ondiepe onderbakken waardoor er snel bodembedekking e.d. uit de kooi valt.
Toch zijn volières echt wel goede kooien voor ratten, ze bieden namelijk heel veel klimmogelijkheid en ze zijn dan ook vrij geliefd bij rattenhouders.
Kim (kimmieke) schreef: “Ik heb een Ferplast brio medium. Vind het zelf een heel goede kooi, grote deuren (wat je niet bij elke kooi hebt), de wielen zijn ook zeer handig. Wat wel een klein nadeel is, is dat je geen tralies aan de bovenkant hebt, wat wel nodig is voor de populaire sputniks. Verder heb ik nog geen nadelen gevonden.”
Het Aquarium/Terrarium
Aquaria en terraria hebben als voordeel dat er geen tocht in de bak kan komen, maar dat heeft dan weer als nadeel dat ammoniak zich makkelijk kan opstapelen in de kooi, bovendien ruik je de ratten minder waardoor je ook niet weet hoeveel ammoniak er al in de bak is. Je moet dus zorgen dat je zo een bak voldoende ventileert. Je kunt wel steeds je ratten goed zien (zonder tralies ervoor) en je kunt ze makkelijk uit de bak nemen. Doordat de bak gesloten is kunnen ratten ook niets in de kooi trekken en er kan geen bodembedekking uitvallen, het is echter wel moeilijker om hangmatten en speelgoed in de kooi te bevestigen, ook verdiepjes en buizen zijn erg moeilijk in de kooi te bevestigen. Bovendien zijn aquaria en terraria vaak van glas, waardoor ze moeilijk te verplaatsen en te reinigen zijn.
De Dunakooi
Dunna’s zijn eigenlijk ongeschikt als permanente rattenkooi, ze zijn er namelijk veel te laag en te klein voor. Ze zijn wel uitstekend geschikt als ziekenboeg, voor als één van je ratjes tijdelijk niet in de groep mag wegens ziekte, dus het is altijd handig om er eentje in huis te hebben. De meeste dunna’s bestaan uit een twee op elkaar passende plastieken delen met in het dak een rooster dat dienst doet al deur. Hierdoor is een dunna toch afgesloten tegen de tocht, maar verlucht hij toch goed, ideaal dus voor een zieke rat. De rat kan ook niet te veel klimmen, iets wat in sommige gevallen ook echt moet vermeden worden (bvb. bij een operatie van een tumor waarna er veel spanning op de wond zit, hoe minder de rat dan beweegt, hoe minder spanning er op de wonde komt dan).
De zelfbouwkooi

Ondanks het grote aanbod aan kooien is niet iedereen tevreden met de mogelijkheden. Vaak speelt ook de dure aankoopprijs van vele kooien mee in de beslissing om zelf een kooi voor de ratjes te maken. Er zijn verschillende materialen waaruit je zelf een kooi kan maken. Zo kan je een oude boekenkast of rek ombouwen tot een gezellige rattenkooi. Je moet er wel rekening mee houden dat urine makkelijk in hout trekt, dus lakken is een must! Daarnaast gaan je ratjes na verloop van tijd waarschijnlijk aan je kooi knagen. Een meer duurzame oplossingen zijn metalen of aluminiumen kooien, die echter wel duurder zijn om te maken en ook enige kennis van de materialen vereisen.
Een zelfbouwkooi biedt het grote voordeel dat je zelf helemaal kunt beslissen hoe de kooi er gaat uitzien, je zelf de kostprijs kan bepalen en ze helemaal op maat kunt laten maken, mits je natuurlijk beschikt over enige handigheid.
Indien je beschikt over een iets groter budget moet je een zelfbouw tegenwoordig niet eens meer zelf maken. Verschillende mensen hebben zich gespecialiseerd in het op maat bouwen van kooien en volières, waardoor je makkelijk aan een duurzame kooi, die volledig naar jouw wensen gebouwd is, kan raken. Het enige minpuntje aan het laten bouwen van een volière is dus de kostprijs, maar deze verschilt sterk tussen de verschillende bedrijven en wordt bovendien bepaalt door de grootte van de kooi en het al dan niet willen van speciale extraatjes aan je kooi.
Indien je ideetjes wil opdoen voor het bouwen van een zelfbouwkooi dan is Annika’s site een interessante plek om even rond te snuffelen.

Lien vertelde: “Ik heb een zelfbouw kooi met de afmetingen 50 cm op 40 cm op 150 cm.
Het zijn drie grote verdiepen die met laddertjes of buizen met elkaar zijn verbonden. De hele voorkant van elk verdiep is een deur, erg handig, nooit problemen met kuisen, hangmatjes ophangen of ratjes oppakken. Het heeft een paar dagen geduurd voor hem te maken, hij is van hout en nog nooit aangeknaagd geweest. Ik vind hem vooral leuk omdat mijn ratjes nu veel plaats hebben en het maar weinig geld heeft gekost. Het nadeel is wel dat er soms spleten tussen het hout zitten waar vuil tussen komt dat ik niet goed kan kuisen en ik heb geen ‘bak’ voor de bodem bedekking dus die vliegt overal de kamer rond.”